నేపథ్యం : హరిత పర్యావరణం – స్వచ్ఛమైన పర్యావరణం! ఇది మీరు అన్ని చోట్లా చూసేదే, కాబట్టి సహజంగానే ఇది చెట్లు మరియు మొక్కలను సూచిస్తుందని మీరు అనుకుంటారు. కానీ "పర్యావరణం" అనే పదం వృక్షజాలం, జంతుజాలానికి మాత్రమే సూచిస్తుందా? మన జీవితాలను అనేక విధాలుగా ప్రభావితం చేసే సామాజిక, శారీరక అంశాలు కూడా ఇందులో ఉన్నాయి.
వ్యాధులు కుటుంబాలలో వస్తాయని చాలా సంవత్సరాలుగా మనకు తెలుసు, కానీ జన్యు అధ్యయనాల ఆవిర్భావంతో మాత్రమే, నిర్దిష్ట జన్యువులు ఆరోగ్యాన్ని ఎలా ప్రభావితం చేస్తాయో మనం అర్థం చేసుకోగలిగాము. సిస్టిక్ ఫైబ్రోసిస్, డెవలప్మెంటల్ డిలే (అభివృద్ధిలో ఆలస్యం) మరియు సికిల్ సెల్ వ్యాధి వంటి కొన్ని వ్యాధులు సింగిల్ జీన్ మ్యుటేషన్స్ (జన్యువులలో మార్పులు) వల్ల సంభవిస్తాయని పరిశోధనలు చూపించాయి. అయితే, డయాబెటిస్, రక్తపోటు, మానసిక, నాడీ సంబంధిత రుగ్మతలు, మాదకద్రవ్యాల దుర్వినియోగం, (ఆల్కహాల్, డ్రగ్) వ్యసనంతో సహా సంక్లిష్ట వ్యాధులకు అనేక జన్యువులు కారణమని నెమ్మదిగా స్పష్టమైంది. కానీ, పెద్ద చిత్రాన్ని చూసినప్పుడు జన్యువులు కేవలం చిన్న పాత్రధారులు మాత్రమే. మన జీవన పరిస్థితులు లేదా పర్యావరణం మన ఆరోగ్య ఫలితానికి కీలకమైన సహకారులు, ప్రేరేపించేవి.
ఈ నెల పర్యావరణం గురించి అవగాహన కల్పించడానికి అంకితం చేయబడింది.
మన జన్యు కూర్పుతో దీని సున్నితమైన పరస్పర చర్య గురించి మరింత వివరంగా తెలుసుకుందాం.
జన్యువులు మనుగడకు కీలకం - వాటిని ప్రభావితం చేయడానికి మన పర్యావరణమే మన ఏకైక ఆశ.
అనేక జన్యువులు మనకు వ్యాధులు వచ్చే ప్రమాదాన్ని ప్రభావితం చేస్తాయి, మరియు ఆ ప్రమాదం ఆరోగ్య పరిస్థితిగా మారుతుందా లేదా అనేది మన జన్యువులు, పర్యావరణం మధ్య ఉన్న సంక్లిష్టమైన పరస్పర చర్యపై ఎక్కువగా ఆధారపడి ఉంటుంది. కొన్ని వాతావరణాలు శారీరక లేదా మానసిక ఆరోగ్య రుగ్మతల ప్రమాదాన్ని పెంచుతాయని తెలిసింది; ప్రత్యేకించి వాటికి అధిక జన్యు సిద్ధత ఉన్న వ్యక్తులకు. సగటున నేడు, కాలుష్య స్థాయిలు చాలా పెరిగాయి. "ఢిల్లీ కాలుష్య స్థాయిలు మరణశిక్ష" – భారతదేశపు 'ఉక్కిరిబిక్కిరి అయిన' రాజధాని నగరం గురించి ఒక ప్రఖ్యాత సైనిక వైద్యుడు చేసిన ప్రకటన. దీర్ఘకాలిక వేడి లేదా చల్లటి వాతావరణం కూడా దీర్ఘకాలిక ఒత్తిడి పరిస్థితులను సృష్టిస్తుంది, ఇది ఆరోగ్య సమస్యలను మరింత తీవ్రతరం చేస్తుంది, ముఖ్యంగా ఒత్తిడి సంబంధిత రుగ్మతలకు గురయ్యే జనాభాలో.
కాలక్రమేణా, శాస్త్రవేత్తలు అరుదైన జన్యు మార్పులు (లేదా మ్యుటేషన్లు), అలాగే చిన్న సాధారణ జన్యు వైవిధ్యాలు ఆటిజంతో సంబంధం కలిగి ఉన్నాయని కనుగొన్నారు, ఇది ఆటిజంకు జన్యుపరమైన కారకం ఉందని సూచిస్తుంది. ఒక అధ్యయనం ప్రకారం గర్భధారణ సమయంలో తల్లి వాయు కాలుష్యం లేదా పురుగుమందుల వంటి పర్యావరణ కారకాలకు గురికావడం వల్ల ఆటిజం ప్రేరేపించబడవచ్చని పేర్కొంది. ఇది క్రమంగా, పిల్లలలో ఈ రుగ్మత అభివృద్ధికి దారితీస్తుంది. ఇదే తరహాలో పరిశోధించబడుతున్న ఇతర సంక్లిష్ట పరిస్థితులు పార్కిన్సన్స్ మరియు రొమ్ము క్యాన్సర్.
జన్యు-పర్యావరణ పరస్పర చర్యలపై పరిశోధనలు ప్రకారం అధిక ఒత్తిడితో కూడిన వాతావరణాన్ని అనుభవించే పిల్లలు పెద్దలైన తర్వాత నిరాశకు గురయ్యే అవకాశం ఎక్కువ - ప్రత్యేకించి వారు సెరోటోనిన్ స్థాయిలను ప్రభావితం చేసే జన్యువును కూడా కలిగి ఉంటే. ఇదే తరహాలో ఒత్తిడితో కూడిన పరిస్థితులను అనుభవించే వ్యక్తులు, కానీ ఈ జన్యు వైవిధ్యం లేనివారు, ఈ పరిస్థితులలో సులభంగా ఎదుర్కోగలుగుతారు. క్లినికల్ అధ్యయనాలు ప్రారంభ అభివృద్ధిలో ఒత్తిడితో కూడిన లేదా బాధాకరమైన సంఘటనలు మెదడు అభివృద్ధిపై దీర్ఘకాలిక ప్రభావాలను చూపుతాయని సూచిస్తాయి. ఒత్తిడికి ప్రతిస్పందనను నియంత్రించడానికి బాధ్యత వహించే నాడీ, ఎండోక్రైన్ వ్యవస్థలు కష్టమైన బాల్యం తర్వాత తీవ్రమైన మార్పులకు లోనవుతాయి.
అభివృద్ధి ప్రారంభ దశలలో నిర్దిష్ట పరిస్థితుల ద్వారా జన్యుపరమైన ప్రమాదాన్ని పెంచవచ్చు. NIH పరిశోధకులు ఒక నిర్దిష్ట జన్యువు ఉన్న ఆడ కోతులు ఇతరుల కంటే ఎక్కువ ఆల్కహాల్ తాగడానికి ఇష్టపడతాయని కనుగొన్నారు. ఈ కోతులు కుటుంబ సంరక్షణ, ఆందోళన లేని బహిరంగ వాతావరణంలో పెరిగితే – అవి ఖచ్చితంగా మరింత వ్యసనపరులు అవుతాయి. పరిశోధకులు వాతావరణాన్ని నియంత్రించగలిగే ఈ అధ్యయనాలు, జన్యు-పర్యావరణ పరస్పర చర్యలు మానవులను పోలి ఉండే జంతు నమూనాలో వ్యాధులకు ఎలా దారితీస్తాయో అర్థం చేసుకోవడానికి అనుమతిస్తాయి. ఒక తల్లిదండ్రి దీర్ఘకాలిక ధూమపానం చేసేవారు లేదా మద్యపాన వ్యసని అయితే, తమ పిల్లలను పెంచేటప్పుడు ఎక్కువ జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి. ఎందుకంటే, ఈ సందర్భంలో పిల్లలు మాదకద్రవ్యాల దుర్వినియోగం పట్ల ఎక్కువ పరిచయాన్ని కలిగి ఉండవచ్చు. వారి వాతావరణం/ పెంపకం వారి వాస్తవ జీవనశైలికి అవసరమైన నిర్ణయాంశం అవుతుంది.
ఎలుకలపై అధ్యయనం చేసిన శాస్త్రవేత్తలు పుట్టిన ఎలుక పిల్లల పట్ల ఎలుక తల్లుల పెంపకం తీరు – 'అవి పిల్లలకు ఎలా పాలు పడతాయి, నాకుతాయి మరియు శుభ్రం చేస్తాయి' – పిల్లలు ఒత్తిడికి ప్రతిస్పందించే విధానాన్ని ప్రభావితం చేస్తుందని కనుగొన్నారు. తల్లిపాలు త్రాగించడం పిల్లలలో జన్యువుల కార్యాచరణను ప్రభావితం చేస్తుంది – ప్రత్యేకించి, ఒత్తిడి ప్రతిస్పందనలో పాల్గొనే వాటిని. ఇది పెంపకం మిమ్మల్ని ప్రకృతికి ఎలా సిద్ధం చేస్తుందో తెలియజేసే నిజమైన ఉదాహరణ. ఒక వ్యక్తి పెంపకం వారికి డైనమిక్ వాతావరణానికి అలవాటు పడటానికి సహాయపడుతుంది. మన జీవన పరిస్థితులు వాతావరణ మార్పు, తీవ్రమైన వాతావరణ సంఘటనలు, వలసలు – చాలా ఒత్తిడిని కలిగించే కారకాలచే ప్రభావితమవుతాయి. దీనికి తోడు, ఈ మార్పును ఎదుర్కోలేని స్నేహితులు, కుటుంబ సభ్యుల నష్టం కూడా ఉంది. ఎలుకలపై చేసిన పరిశోధనలు, నిజ జీవిత పరిస్థితులతో సంభాషించడానికి ముందు తల్లి పెంపకం మీ జన్యువులను ఎలా ప్రభావితం చేస్తుంది, నేర్పిస్తుందో మరింత అంతర్దృష్టిని అందిస్తుంది.
వ్యాధులు, రుగ్మతలకు దారితీసే మరొక ముఖ్యమైన అంశం విషపూరిత వాతావరణం. పిల్లలతో చేసిన అధ్యయనాలు సీసానికి గురికావడం మెదడు పనితీరు లోపానికి ప్రమాదాన్ని కలిగిస్తుందని చూపించాయి. కొన్ని పురుగుమందులు, పారిశ్రామిక రసాయనాలకు గురికావడం పిల్లలలో ADHD అభివృద్ధి ప్రమాదాన్ని పెంచుతుంది. కానీ పర్యావరణం స్వయంగా కలుషితం కాదు. మనం పారిశ్రామిక వ్యర్థాలను మన నదులలోకి పడవేస్తాము, మనం పురుగుమందులు, రసాయనాల వాడకాన్ని పెంచాము. చెట్లను నరికివేయడం, మానవ ఆవాసాలను విస్తరించడం, సహజ వనరులను వివేకంతో ఉపయోగించకపోవడం – మనం పర్యావరణాన్ని తీవ్రంగా ప్రభావితం చేసాము. ఇప్పుడు విషపూరితమైన నీటి వనరులు జలచర జీవితాన్ని, మన త్రాగునీటి నిల్వను దెబ్బతీస్తాయి. మనం పీల్చే గాలి కాలుష్య కారకాలతో నిండి ఉంది, మన చుట్టూ ఉన్న రసాయనాలు/విష పదార్థాలు మన సంతానోత్పత్తిని ప్రభావితం చేస్తాయి. మన పర్యావరణం గురించి ఆలోచించకపోవడం వల్ల, మనం ప్రకృతితో మన సంబంధాలను తెంచుకోవడమే కాకుండా, మన భవిష్యత్ తరాలకు కూడా అదే ప్రభావాన్ని తీవ్రంగా ప్రభావితం చేసాము.
"ఎపిజెనెటిక్స్ అనేది జన్యు వ్యక్తీకరణలో (సక్రియ, నిష్క్రియ జన్యువులు) వారసత్వ మార్పుల అధ్యయనం, ఇది అంతర్లీన DNA శ్రేణిలో మార్పులను కలిగి ఉండదు - జన్యువులో మార్పు లేకుండా ఫెనోటైప్లో మార్పు - ఇది కణాలు జన్యువులను ఎలా చదువుతాయో ప్రభావితం చేస్తుంది." ఈ పదం "జన్యుశాస్త్రానికి పైన / అదనంగా" అని అర్థం, అంటే జన్యు క్రమానికి వెలుపల ఉన్న కారకాలు. ఎపిజెనెటిక్ కారకాలు (హిస్టోన్ మార్పు, DNA మిథైలేషన్) 'జన్యువులను ఆన్ లేదా ఆఫ్ చేసి, ఏ ప్రోటీన్లు ట్రాన్స్క్రైబ్ చేయబడతాయో నిర్ణయించగలవు'. ఇవి అనేక సెల్యులార్ ప్రక్రియలలో పాల్గొంటాయి, ఎపిజెనెటిక్ మార్పులు మానవ అభివృద్ధిలో సహజమైన దశగా పరిగణించబడతాయి. అయితే కొన్ని మార్పులు క్యాన్సర్, మానసిక లోపం, న్యూరోడెవలప్మెంటల్ డిజార్డర్స్, కార్డియోవాస్కులర్ వ్యాధులు, టైప్-2 డయాబెటిస్, ఊబకాయం, వంధ్యత్వం వంటి వ్యాధులకు దారితీస్తాయి. పర్యావరణ ప్రభావం కూడా ఎపిజెనెటిక్ మార్గాలలో మార్పులకు దోహదం చేస్తుంది. ఈ (ఎపిజెనెటిక్) మార్పులు సూక్ష్మమైనవి (సులభంగా గుర్తించబడవు), ప్రగతిశీలమైనవి కాబట్టి, ఎపిజెనెటిక్స్, పర్యావరణం మధ్య సంక్లిష్ట సంబంధాన్ని అర్థం చేసుకోవడం చాలా కష్టం. ఈ మార్పులకు కారణమయ్యే కొన్ని కారకాలు – కాడ్మియం వంటి భారీ లోహాలు, వింక్లోజోలిన్ (విస్తృతంగా ఉపయోగించే పురుగుమందు), ఫోలేట్, మెథియోనైన్ లోపాలు, సిగరెట్ పొగ.
పర్యావరణ జన్యుశాస్త్రం ఆధారంగా చేసిన అధ్యయనం అనేక విధాలుగా సహాయపడుతుంది.
పర్యావరణానికి గురికావడం వల్ల అధిక జన్యుపరమైన ప్రమాదాలు (వ్యాధులకు) ఉన్న వ్యక్తుల సమూహాలను గుర్తించడం మరింత లక్ష్యంగా ఉన్న స్క్రీనింగ్కు, అలాగే మరింత ప్రభావవంతమైన ఆరోగ్య నిర్వహణ వ్యూహాలకు దోహదం చేస్తుంది. మనం మరింత వ్యక్తిగతీకరించిన, తద్వారా మరింత ప్రభావవంతమైన ప్రవర్తనా చికిత్సలను అభివృద్ధి చేయవచ్చు, అంటే ఆహారం, వ్యాయామ అలవాట్లను మార్చడం, ఒత్తిడిని ఎదుర్కోవడానికి వృత్తిపరమైన సహాయం వంటివి అధిక జన్యుపరమైన పూర్వస్థితి ఉన్న వ్యక్తులకు ప్రమాదాలను తటస్థీకరించడానికి. జన్యు-పర్యావరణ పరస్పర చర్యలపై పరిశోధనల నుండి పొందిన జ్ఞానాన్ని "యూజర్-ఫ్రెండ్లీ" జీవన పరిస్థితులను రూపొందించడానికి కూడా ఉపయోగించవచ్చు, ఇది వ్యాధికి జన్యుపరమైన ప్రమాదాలు వాస్తవ రూపం దాల్చకుండా ఆలస్యం చేయవచ్చు లేదా నిరోధించవచ్చు.
"ప్రకృతిలో, ఏదీ ఒంటరిగా ఉండదు."
పర్యావరణంతో మన ఆరోగ్యకరమైన పరస్పర చర్య మన మనుగడను నిర్ధారిస్తుంది.
