క్లినికల్ ట్రయల్స్, ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) ప్రకారం, ఆరోగ్య ఫలితాలపై వాటి ప్రభావాలను అంచనా వేయడానికి ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ఆరోగ్య సంబంధిత జోక్యాలకు ముందుగా కేటాయించబడిన మానవ పాలుపంచుకునేవారు.
అధికశాతం జన్యుసంబంధ వ్యాధులకు ఇంకా చికిత్స లేదు కాబట్టి, రోగులు మరియు వారి కుటుంబ సభ్యులు ఎల్లప్పుడూ కొత్త క్లినికల్ ట్రయల్స్ కోసం చూస్తూ ఉంటారు, ఇవి కొన్ని లక్షణాలను తగ్గించడంలో మరియు జన్యుపరమైన రుగ్మతతో బాధపడుతున్న వ్యక్తి యొక్క జీవన నాణ్యతను మెరుగుపరచడంలో సహాయపడతాయి. జన్యుపరమైన రుగ్మతకు జరుగుతున్న క్లినికల్ ట్రయల్స్ గురించి పరిశోధకులు మరియు రోగి మధ్య జ్ఞాన అంతరాన్ని జన్యుసంబంధ కౌన్సెలింగ్ తగ్గించగలదు; జన్యు నిర్ధారణను (పరీక్ష ద్వారా) నిర్ధారించడంలో సహాయపడుతుంది, ఒక ట్రయల్లో చేర్చడానికి సాధ్యత మరియు అర్హతను అంచనా వేస్తుంది, ట్రయల్ రకం (పరిశీలనాత్మక/ జోక్యం) మరియు ఇతర సాంకేతికతలు (బ్లైండ్ స్టడీ/ ప్లాసిబో ఉపయోగం) గురించి మెరుగైన అవగాహన పొందడంలో సహాయపడుతుంది; మరియు రోగి ఒక నిర్దిష్ట క్లినికల్ ట్రయల్లో చేరడం వల్ల ఎలా ప్రయోజనం పొందగలరో అనే దానిపై వాస్తవిక దృక్పథాన్ని అందించగలదు.
డా. రిషా నహర్ లుల్లా (PhD, BGCI సీనియర్), మ్యాప్మైజినోమ్ వద్ద ప్రిన్సిపల్ జెనెటిక్ కౌన్సెలర్ మార్గదర్శకత్వంలో, నేను డ్యూచెన్ మస్కులర్ డిస్ట్రోఫీ మరియు అటాక్సియా టెలాంగియెక్టాసియా వంటి జన్యు వ్యాధుల కోసం జరుగుతున్న క్లినికల్ ట్రయల్స్ రకాలపై సమగ్ర అధ్యయనం చేసే అవకాశం లభించింది.
క్లినికల్ ట్రయల్స్ యొక్క వివిధ దశలను పరిశీలించే ముందు, క్లినికల్ ట్రయల్స్కు సంబంధించిన ప్రాథమిక పదాలను తెలుసుకుందాం.
రాండమైజేషన్ అనేది ప్రతి అధ్యయన విషయం యాదృచ్ఛికంగా అధ్యయన చికిత్స లేదా నియంత్రణను స్వీకరించడానికి కేటాయించబడే ప్రక్రియను సూచిస్తుంది. ప్లాసిబో అనేది క్లినికల్ ట్రయల్స్లో మరొక సాధారణ పదం. ప్లాసిబో అనేది విషయాలను సంతోషపెట్టడానికి ఇవ్వబడిన ఫార్మకోలాజికల్గా నిష్క్రియ పదార్థంగా నిర్వచించబడింది. వాటి మూల్యాంకనాల కోసం బ్లైండ్ను ఉపయోగించే అనేక ట్రయల్స్ ఉన్నాయి. రెండు రకాల బ్లైండ్ స్టడీస్ ఉన్నాయి. అధ్యయనం సింగిల్-బ్లైండ్ అయితే, అధ్యయనంలో పాల్గొన్న విషయాలకు వారు ఏ అధ్యయన చికిత్సను స్వీకరిస్తారో తెలియదు. అధ్యయనం డబుల్-బ్లైండ్ అయితే, పరిశోధకులకు కూడా ఒక విషయానికి ఏ చికిత్స ఇవ్వబడుతుందో తెలియదు. ఈ బ్లైండింగ్ అధ్యయనంలో పక్షపాతాలను నివారించడంలో సహాయపడుతుంది.
ప్రీ-క్లినికల్ ట్రయల్స్
క్లినికల్ ట్రయల్ను ప్రారంభించడానికి ముందు, ప్రీ-క్లినికల్ ట్రయల్స్ నిర్వహిస్తారు. ఈ దశ ఒక సంభావ్య ఔషధం యొక్క ఫార్మకోలాజికల్ ప్రొఫైల్ను అన్వేషిస్తుంది మరియు ఇది వేరుచేయబడిన అవయవాలు, బ్యాక్టీరియా సంస్కృతి మరియు మానవ వ్యాధుల జంతు నమూనాలపై నిర్వహిస్తారు.
ప్రీ-క్లినికల్ టాక్సిసిటీ అధ్యయనాలు కొన్ని ముఖ్యమైన సమాచారాన్ని నిర్ణయించడానికి జరుగుతాయి, అవి:
- తీవ్రమైన విషపూరితం (ఔషధం యొక్క పెద్ద సింగిల్ మోతాదుల ప్రభావాలు), సబ్-క్యూట్ మరియు దీర్ఘకాలిక విషపూరితం (బహుళ మోతాదుల ప్రభావాలు), ఇవి మానవులలో దీర్ఘకాలిక ఉపయోగం కోసం ఔషధం ఉద్దేశించబడితే మరియు పునరుత్పత్తి విధులపై దాని ప్రభావాలు, టెరాటోజెనిసిటీ మరియు ప్రసవానంతర అభివృద్ధిని కలిగి ఉంటాయి
- కార్సినోజెనిసిటీ మరియు మ్యుటాజెనిసిటీ
- ఔషధం యొక్క ఫార్మకోడైనమిక్స్ మరియు ఫార్మకోకైనేటిక్స్
క్లినికల్ ట్రయల్కు అనేక నైతిక అవసరాలు ఉన్నాయి. U.S. నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూట్స్ ఆఫ్ హెల్త్ ఒక క్లినికల్ ట్రయల్ ప్రారంభం కాకముందు తప్పనిసరిగా తీర్చవలసిన ఏడు నైతిక అవసరాలను పేర్కొంది. వీటిలో సామాజిక విలువ, శాస్త్రీయ ప్రామాణికత, విషయాల యొక్క సరసమైన మరియు లక్ష్య ఎంపిక, సమాచారం ఇవ్వబడిన సమ్మతి, ప్రమాదాల నుండి ప్రయోజనాలకు అనుకూలమైన నిష్పత్తి, స్వతంత్ర/సంస్థాగత సమీక్షా బోర్డు (IRB) ద్వారా ఆమోదం మరియు పర్యవేక్షణ, మరియు అన్నింటికంటే ముఖ్యంగా మానవ విషయాల పట్ల గౌరవం ఉన్నాయి. ఏదైనా క్లినికల్ ట్రయల్కు మంచి ప్రయోగశాల పద్ధతులు, క్లినికల్ పద్ధతులు, తయారీ పద్ధతులు, డాక్యుమెంటేషన్ పద్ధతులు మరియు నియంత్రణ పద్ధతులు ఉండటం ముఖ్యం. ఒక క్లినికల్ ట్రయల్ ఔషధ నియంత్రణ అధికారం ద్వారా ఆమోదించబడినప్పుడు మాత్రమే ప్రారంభం కాగలదు. వివిధ ఔషధ నియంత్రణ అధికారులు:
- యునైటెడ్ స్టేట్స్ ఫుడ్ అండ్ డ్రగ్ అడ్మినిస్ట్రేషన్(FDA)
- సెంట్రల్ స్టాండర్డ్ డ్రగ్ కంట్రోల్ ఆర్గనైజేషన్, ఇండియా (CDSCO)
- డ్రగ్ కంట్రోలర్ జనరల్ ఆఫ్ ఇండియా (DCGI)
క్లినికల్ ట్రయల్స్
ప్రీ-క్లినికల్ ట్రయల్స్ పూర్తయిన తర్వాత, ఔషధ నియంత్రణ అధికారం క్లినికల్ ట్రయల్స్ కోసం జోక్యాన్ని ఆమోదిస్తుంది. మొదటి దశ, అంటే, ఫేజ్ 0ను మైక్రో డోసింగ్ అని అంటారు. ఈ దశలో, ఒక ఔషధం యొక్క అత్యంత తక్కువ, ఫార్మకోలాజికల్గా నిష్క్రియ మోతాదులు మానవులలో ఏజెంట్ యొక్క ఫార్మకోకైనేటిక్ ప్రొఫైల్ను నిర్వచించడానికి ఉపయోగించబడతాయి. ఈ దశ యొక్క ప్రధాన ప్రయోజనం ఏమిటంటే, ఇది తక్కువ సమయం తీసుకుంటుంది, పెట్టుబడిని ఆదా చేస్తుంది మరియు సరైన వనరులను ఉపయోగించుకోవడానికి వీలు కల్పిస్తుంది. మరోవైపు, ఎటువంటి చికిత్సా లేదా రోగనిర్ధారణ తీర్మానాలు చేయలేము.
తర్వాత ఫేజ్ 1 వస్తుంది. ఇది సుమారు 20-50 విషయాలను కలిగి ఉంటుంది మరియు వ్యవధి 1 సంవత్సరం. వారికి ఆరోగ్యకరమైన వాలంటీర్లు లేదా వాలంటీర్ రోగులు అవసరం, ఔషధం యొక్క తరగతి మరియు దాని భద్రత ప్రకారం. లక్ష్యాలు ఫార్మకోకైనేటిక్స్ మరియు ఫార్మకోడైనమిక్స్.
ఫేజ్ 2 ఫేజ్ 1 విజయవంతంగా పూర్తయినప్పుడు జరుగుతుంది. ఇందులో, సుమారు 50-300 విషయాలు అవసరం మరియు వ్యవధి సాధారణంగా 2-3 సంవత్సరాలు. ఈ దశలో అవసరమైన వాలంటీర్లు రోగులు. ఈ ట్రయల్స్కు నిర్దిష్ట చేర్చడం మరియు మినహాయింపు ప్రమాణాలు ఉన్నాయి. లక్ష్యాలు ఫార్మకోకైనేటిక్స్ మరియు ఫార్మకోడైనమిక్ డోస్-రేంజింగ్ మరియు చికిత్సా సామర్థ్యం.
ఫేజ్ 3 ఫేజ్ 2 ఆమోదించబడిన తర్వాత అనుసరిస్తుంది. ఇది యాదృచ్ఛిక డబుల్-బ్లైండ్. ఇందులో సుమారు 250-1000+ మంది రోగులు ఉంటారు. ఫేజ్ 2 గణనీయమైన స్థాయిలో సామర్థ్యం మరియు భద్రత, ఇప్పటికే ఉన్న ఔషధాలతో పోలిక, విభిన్న ఔషధ సంకర్షణలు మరియు ఔషధ వినియోగానికి మార్గదర్శకాలపై దృష్టి సారిస్తుంది.
ఫేజ్ 3 ఫలితాలు అంచనాలకు అనుగుణంగా ఉంటే, కొత్త ఏజెంట్ను మార్కెట్ చేయడానికి అనుమతి కోసం దరఖాస్తు చేస్తారు. మార్కెటింగ్ అనుమతికి న్యూ డ్రగ్ అప్లికేషన్ (NDA) ను డ్రగ్ రెగ్యులేటరీ అథారిటీకి సమర్పించడం అవసరం. దరఖాస్తులో, తరచుగా వందల కొలది వాల్యూమ్లలో, సమీక్షలో ఉన్న ఔషధానికి సంబంధించిన అన్ని ప్రీ-క్లినికల్ మరియు క్లినికల్ డేటా యొక్క పూర్తి నివేదికలు మరియు ప్యాకేజీ ఇన్సర్ట్లు ఉంటాయి. సగటు ప్రామాణిక ఆమోద సమయం 12.9 నెలలు.
ఫేజ్ 4 సుమారు 2000-10000+ విషయాల సంఖ్యను కలిగి ఉంటుంది. ఇది లైసెన్స్ పొందిన తర్వాత చేసే అధ్యయనం. భద్రత మరియు సామర్థ్యం పర్యవేక్షణ జరుగుతుంది. అసాధారణ మరియు దీర్ఘకాలిక ప్రతికూల ప్రభావాలు మరియు మార్కెటింగ్ అధ్యయనాలు, అలాగే అదనపు సూచనలతో ఫార్మాకో-ఎకనామిక్ అధ్యయనాల కోసం ఇది పరీక్షించబడుతుంది.
చివరి మరియు ఆఖరి దశ ఫేజ్ 5. ఫేజ్ 5 అధ్యయనాలు, లేదా ప్రభావం పరిశోధన యొక్క దృష్టి, చికిత్సా ప్రభావం రోజువారీ క్లినికల్ ప్రాక్టీస్లో గ్రహించబడుతుందో లేదో నిర్ణయించడం. సాధారణంగా, ఫేజ్ 5 పరిశోధన క్షేత్ర పరిశోధన లేదా సంఘ-ఆధారిత పరిశోధన గా పరిగణించబడుతుంది మరియు పెద్ద నమూనాకు మరియు సాధారణ మరియు కొంతవరకు వేరియబుల్ క్లినికల్ సందర్భాలలో జోక్యం యొక్క సాధారణీకరణను పరీక్షించడానికి రూపొందించబడింది.
అటాక్సియా టెలాంగియెక్టాసియా కేసు
డా. రిషా నహర్కు సూచించిన కేసుల్లో ఒకటి అటాక్సియా టెలాంగియెక్టాసియా అని పిలువబడే ఒక అరుదైన, న్యూరోడిజెనరేటివ్ జన్యుపరమైన రుగ్మతతో బాధపడుతున్న ఐదేళ్ల బాలుడిది. రెండు సంవత్సరాల క్రితం, మాలిక్యులర్ జెనెటిక్ సీక్వెన్సింగ్ ATM జీన్లో ఒక కొత్త హోమోజైగస్ పాథోజెనిక్ స్టాప్/టర్మినేటింగ్ వేరియంట్ (c.140C>G; p.Ser47Ter) ను గుర్తించింది, తద్వారా అతనిలో అటాక్సియా టెలాంగియెక్టాసియా యొక్క క్లినికల్ నిర్ధారణను ధృవీకరించింది. ఈ పిల్లవాడి అన్నయ్య కూడా అటాక్సియా టెలాంగియెక్టాసియాతో బాధపడుతూ తీవ్రమైన ఆవర్తన ఊపిరితిత్తుల ఇన్ఫెక్షన్ల కారణంగా ఐదేళ్ల వయసులో మరణించారు. ఈ పరిస్థితికి ఏవైనా కొత్త చికిత్సలు లేదా నివారణలు ఉన్నాయా అని తెలుసుకోవడానికి ఆ అబ్బాయి తల్లిదండ్రులు మ్యాప్మైజినోమ్ జెనెటిక్ కౌన్సెలింగ్ క్లినిక్ను తిరిగి సందర్శించారు.
అటాక్సియా టెలాంగియెక్టాసియా సెరెబెల్లంతో సహా మెదడులోని కొన్ని ప్రాంతాలను దెబ్బతీస్తుంది, కదలిక మరియు సమన్వయంతో కష్టాన్ని కలిగిస్తుంది. ఇది రోగనిరోధక వ్యవస్థను బలహీనపరుస్తుంది, ఇన్ఫెక్షన్లకు గురయ్యే అవకాశాన్ని పెంచుతుంది మరియు విరిగిన DNA ను రిపేర్ చేయడాన్ని నిరోధిస్తుంది, క్యాన్సర్ ప్రమాదాన్ని పెంచుతుంది.
ఈ పిల్లవాడికి సహాయపడే వివిధ క్లినికల్ ట్రయల్స్ను మేము సమీక్షించాము. జన్యుపరమైన వ్యాధుల కోసం లక్ష్య చికిత్సల సంఖ్య పెరుగుతోంది కాబట్టి, అత్యంత ముఖ్యమైన చేర్చడం ప్రమాణాలలో ఒకటి, జన్యు పరీక్ష ద్వారా వ్యాధి నిర్ధారణను ధృవీకరించడం, ఇది కారణమయ్యే మాలిక్యులర్ జెనెటిక్ లోపాలను వెల్లడిస్తుంది. ఈ చికిత్సలలో కొన్ని చిన్న అణు రీడ్-త్రూ సమ్మేళనాలు (PTC124, RTC13, RTC204, RTC219, GJ071, GJ072 వంటివి) ఉన్నాయి, ఇవి నాన్-సెన్స్ లేదా స్టాప్ మ్యుటేషన్ ఉన్న రోగులకు అత్యంత ప్రభావవంతంగా ఉన్నాయని తెలుసు.
జన్యుసంబంధ కౌన్సెలింగ్ సెషన్లో, తల్లిదండ్రులకు జరుగుతున్న వివిధ రకాల క్లినికల్ ట్రయల్స్ స్వభావాన్ని అర్థం చేసుకునేలా చేశారు మరియు ఆశాజనకంగా ఉన్న విజయవంతమైన ట్రయల్స్ సారాంశాన్ని అందించారు. పీడియాట్రిక్ ఇమ్యునాలజిస్ట్ మరియు పీడియాట్రిక్ పల్మోనాలజిస్ట్లకు తగిన సిఫార్సులు చేశారు (ఆవర్తన ఇన్ఫెక్షన్ల దృష్ట్యా, ఇమ్యునోడెఫిషియన్సీ IVIG రీప్లేస్మెంట్ థెరపీ కోసం మూల్యాంకనం). అటాక్సియా టెలాంగియెక్టాసియాతో బాధపడుతున్న రోగులకు సహాయపడే ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న వివిధ మద్దతు సమూహాల గురించి తల్లిదండ్రులకు కూడా సమాచారం ఇచ్చారు. కుటుంబంతో సంక్షిప్త సెషన్ తర్వాత, మేము కొన్ని జరుగుతున్న క్లినికల్ ట్రయల్స్ రీసెర్చ్ హెడ్స్ను చేరుకునే పనిలో పడ్డాము, వారికి క్లినికల్ కేస్ సారాంశాన్ని అందించాము.
ఆదర్శవంతంగా, అటాక్సియా టెలాంగియెక్టాసియాతో సాధారణంగా సంబంధం ఉన్న అనుబంధ న్యూరోడిజెనరేషన్ మరియు క్యాన్సర్లను నిరోధించడం లక్ష్యంగా చేసుకున్న ఫేజ్ 3 లేదా ఫేజ్ 4 ట్రయల్లో అలాంటి పిల్లల విజయవంతమైన నమోదును ఎవరైనా ఆశిస్తారు.
నిపుణుల నుండి
