COVID-19 (లేదా కరోనావైరస్ (SARS-CoV-2) ఇన్ఫెక్షన్) అనేది మన కాలపు ఒక మహమ్మారి, ప్రతీ రోజు వేలకొలది కొత్త కేసులు నమోదు చేయబడుతున్నాయి. కొన్ని నివేదికల ప్రకారం, తీవ్రత ఎక్కువవుతున్న రోగనిరోధక వ్యవస్థ ప్రతిస్పందనను అనుభవించే రోగులలో ఇన్ఫెక్షన్ యొక్క తీవ్రత అధికంగా ఉంటుంది, దీనిని 'సైటోకైన్ స్టార్మ్' అని అంటారు.
సైటోకైన్ స్టార్మ్ ఎలా సంభవిస్తుంది?
సైటోకైన్లు అనేవి కణాల సంకేతాలకు సహాయపడే ప్రోటీన్ అణువులు. సైటోకైన్లు B కణాలు, T కణాలు, మాక్రోఫేజ్లు మరియు మాస్ట్ కణాల వంటి రోగనిరోధక కణాల ద్వారా ఉత్పత్తి చేయబడతాయి. ఈ రోగనిరోధక కణాలు మన రోగనిరోధక వ్యవస్థలో ముఖ్యమైన భాగాలు, ఇవి మన శరీరంలోకి ప్రవేశించినప్పుడు వ్యాధికారక క్రిములను చంపడానికి సహాయపడతాయి. సైటోకైన్లు నిర్దిష్ట కణ సమూహాల పరిపక్వత, పెరుగుదల మరియు ప్రతిస్పందనను నియంత్రిస్తాయి. కొన్ని సైటోకైన్లు సంక్లిష్ట మార్గాల్లో ఇతర సైటోకైన్ల చర్యను పెంచుతాయి లేదా నిరోధిస్తాయి.
సైటోకైన్లు రసాయనికంగా ప్రేరేపిత కణజాల నష్టం మరమ్మత్తులో, క్యాన్సర్ అభివృద్ధి మరియు పురోగతిలో, కణాల ప్రతిరూపణ మరియు అపోప్టోసిస్ నియంత్రణలో, మరియు సున్నితత్వం వంటి రోగనిరోధక ప్రతిచర్యల మాడ్యులేషన్లో ముఖ్యమైన పాత్రలను పోషిస్తాయి. HGF, IGF-1, TGF-α మరియు IL-1, IL-2, IL-6 వంటి సైటోకైన్లు కణాల ప్రతిరూపణను ప్రోత్సహించడంలో సంబంధం కలిగి ఉంటాయి.
ఒక వ్యక్తి ఏదైనా వ్యాధికారక కారకం (వైరస్, బ్యాక్టీరియా, ఫంగస్ మొదలైనవి..) ద్వారా సంక్రమించినప్పుడు, వారి రోగనిరోధక వ్యవస్థ రోగనిరోధక కణాలను (తెల్ల రక్త కణాలు) ఉత్పత్తి చేయడం ద్వారా ప్రతిస్పందిస్తుంది, ఇవి వ్యాధికారక కారకాలను నాశనం చేస్తాయి. దీనిని రెండవ రక్షణ వ్యవస్థ అని అంటారు. మానవులలో ఈ ఇన్ఫెక్షన్లు దూకుడుగా ఉండే ప్రో-ఇన్ఫ్లమేటరీ ప్రతిస్పందనతో పాటు యాంటీ-ఇన్ఫ్లమేటరీ ప్రతిస్పందన యొక్క తగినంత నియంత్రణ లేకపోవడంతో కూడి ఉంటాయి, ఈ సంఘటనల కలయికను 'సైటోకైన్ స్టార్మ్' అని అంటారు.
దీని గురించి కూడా చదవండి: రోగనిరోధక వ్యవస్థ సైనికులు: GAMED యాంటీబాడీలు
కొన్ని సందర్భాల్లో రోగనిరోధక కణాలు మరియు వాటిని సక్రియం చేసే సమ్మేళనాలు (సైటోకైన్లు) అధికంగా ఉత్పత్తి అవుతాయి, ఇది ఫ్లూ ఇన్ఫెక్షన్లో తరచుగా ఊపిరితిత్తులలో సక్రియం చేయబడిన రోగనిరోధక కణాల పెరుగుదలతో ముడిపడి ఉంటుంది. దీని ఫలితంగా ఊపిరితిత్తుల వాపు మరియు ద్రవం చేరడం వల్ల శ్వాసకోశ సమస్యలు తలెత్తవచ్చు మరియు ద్వితీయ బ్యాక్టీరియా న్యుమోనియా ద్వారా కలుషితం కావచ్చు — ఇది తరచుగా రోగులలో మరణాల రేటును పెంచుతుంది.
సైటోకైన్ స్టార్మ్ కణజాల వాపుకు సంబంధించినదని అనేక ప్రయోగాలు మరియు అధ్యయనాలు రుజువు చేస్తున్నాయి, ఇది శ్వాసకోశ ఎపిథెలియల్ కణాలకు నష్టం కలిగిస్తుంది, ఇవి వైరస్లకు ప్రాథమిక లక్ష్యాలు.
ప్రాథమిక సంక్రమణ సమయంలో, ఈ కణాలలో వైరస్లు గుణించబడతాయి మరియు ఇతర కణాలను, అల్వియోలార్ మాక్రోఫేజ్లతో సహా, సోకుతాయి. సంక్రమించిన కణాలు అపోప్టోసిస్ (ప్రోగ్రామ్ చేయబడిన కణ మరణం) లేదా నెక్రోసిస్ (గాయం కారణంగా కణ మరణం) ద్వారా మరణించినప్పుడు వాపు ప్రతిస్పందనలు ప్రేరేపించబడతాయి. మన రోగనిరోధక వ్యవస్థ యొక్క ప్రాథమిక ప్రతిస్పందన తీవ్రమైన వాపు మరియు రక్త ప్రవాహం పెరుగుదలతో వర్గీకరించబడుతుంది, ఇది ప్లాస్మా మరియు ల్యూకోసైట్లను గాయం/సంక్రమించిన ప్రదేశాలకు చేరుకోవడానికి వీలు కల్పిస్తుంది, తద్వారా ఆ వ్యాధికారక కారకాలను/సంక్రమించిన కణాలను చంపుతుంది. ఈ ప్రతిస్పందనలు ప్రో-ఇన్ఫ్లమేటరీ సైటోకైన్లు లేదా కెమోకైన్ల సక్రియం ద్వారా కూడా గుర్తించబడవచ్చు.
రోగనిరోధక వ్యవస్థ వ్యాధికారక క్రిములతో పోరాడుతున్నప్పుడు, సైటోకైన్లు T-కణాలు మరియు మాక్రోఫేజ్ల వంటి రోగనిరోధక కణాలకు సంకేతాలను పంపి, మరింత రోగనిరోధక కణాలను ఉత్పత్తి చేయమని మరియు సంక్రమణ ప్రదేశానికి వెళ్ళమని ఆదేశిస్తాయి. అదనంగా, సైటోకైన్లు ఆ కణాలను సక్రియం చేసి, మరింత రోగనిరోధక కణాలను ఉత్పత్తి చేయమని ప్రేరేపిస్తాయి. సాధారణంగా, ఈ ఫీడ్బ్యాక్ లూప్ను శరీరం నియంత్రిస్తుంది. అయితే, కొన్ని సందర్భాలలో, ప్రతిచర్య నియంత్రణ కోల్పోయి, ఒకే చోట చాలా రోగనిరోధక కణాలు సక్రియం అవుతాయి, దీనివల్ల రోగనిరోధక తుఫాను/సైటోకైన్ల తుఫాను సంభవిస్తుంది. దీనిని సాధారణంగా సైటోకైన్ రిలీజ్ సిండ్రోమ్ లేదా CRS అని అంటారు.
దీని గురించి కూడా చదవండి: కోవిడ్ వెనుక ఉన్న సైన్స్ - ఆసక్తికర పాఠకుడి కోసం
COVID-19 రోగులలో CRS
వ్యాధికారకాలకు రోగనిరోధక ప్రతిస్పందనలో వ్యక్తిగత వైవిధ్యాలకు జన్యుపరమైన తేడాలు దోహదపడతాయని మనందరికీ తెలుసు. మానవ వ్యాధికారక కరోనావైరస్లు ([SARS-CoV] మరియు SARS-CoV-2) తమ లక్ష్య కణానికి (ఊపిరితిత్తులు, మూత్రపిండాలు, రక్తనాళాలు) ఆంజియోటెన్సిన్-కన్వర్టింగ్ ఎంజైమ్ 2 (ACE2) ద్వారా బంధిస్తాయి, ఇది ఊపిరితిత్తులు, ప్రేగు, మూత్రపిండాలు మరియు రక్తనాళాల ఎపిథెలియల్ కణాల ద్వారా వ్యక్తీకరించబడుతుంది.
ఈ సంక్రమించిన కణాలు ఊపిరితిత్తులలో సహజమైన వాపును ప్రేరేపిస్తాయి, ఇది ఎక్కువగా ప్రో-ఇన్ఫ్లమేటరీ మాక్రోఫేజ్లు మరియు గ్రాన్యులోసైట్ల ద్వారా మధ్యవర్తిత్వం చేయబడుతుంది. ఊపిరితిత్తుల వాపు తీవ్రమైన దశలో ప్రాణాంతక శ్వాసకోశ రుగ్మతలకు (ఆస్తమా, శ్వాస ఆడకపోవడం) ప్రధాన కారణం.
సైటోకైన్ రిలీజ్ సిండ్రోమ్ (CRS) తీవ్రమైన పరిస్థితులు (ప్రధానంగా ఆటోఇమ్యూన్ వ్యాధులు) ఉన్న రోగులను ప్రభావితం చేస్తున్నట్లు తెలుస్తోంది. లింఫోసైటోపెనియా (రక్తంలో లింఫోసైట్ల అసాధారణ స్థాయిలు) తరచుగా తీవ్రమైన COVID-19 రోగులలో కనిపిస్తుంది కాబట్టి, SARS-CoV-2 వైరస్ వల్ల కలిగే CRS T కణాలతో పాటు ఇతర ల్యూకోసైట్ల ద్వారా మధ్యవర్తిత్వం చేయబడాలి, CAR-T చికిత్స పొందుతున్న రోగులలో వలె; అధిక WBC-కౌంట్ సాధారణం, ఇది లింఫోసైటోపెనియాతో కలిసి, COVID-19కి ఒక విభిన్న నిర్ధారణ ప్రమాణంగా సూచిస్తుంది. ఏ సందర్భంలోనైనా, IL-6 ని నిరోధించడం ప్రభావవంతంగా ఉండవచ్చు. IL-1 మరియు TNF (సైటోకైన్లు) నిరోధించడం కూడా రోగులకు ప్రయోజనకరంగా ఉండవచ్చు. చైనా మరియు ప్రపంచవ్యాప్తంగా వివిధ క్లినికల్ సైట్లు COVID-19 సంక్రమణతో తీవ్రమైన కేసులలో స్టెమ్ సెల్స్ను ఉపయోగించడాన్ని ప్రకటించినప్పటికీ, ఫలితాలు ఇంకా రావాలి.
తీవ్రమైన COVID-19 సంక్రమణ ఉన్న రోగులలో కోలుకోవడానికి ఊపిరితిత్తుల నష్టం ఒక ప్రధాన అడ్డంకి. వివిధ పెరుగుదల కారకాలను ఉత్పత్తి చేయడం ద్వారా, స్టెమ్ సెల్స్ దెబ్బతిన్న ఊపిరితిత్తుల కణజాలాన్ని మరమ్మతు చేయడంలో సహాయపడవచ్చు. విటమిన్ B3 (నియాసిన్ లేదా నికోటినామైడ్) ఊపిరితిత్తుల కణజాల నష్టాన్ని నివారించడంలో అత్యంత ప్రభావవంతంగా ఉంటుందని, విటమిన్ C, విటమిన్ D, జింక్, మెగ్నీషియం రోగనిరోధక వ్యవస్థను పెంచడంలో సహాయపడతాయని పేర్కొనడం ముఖ్యం. ఈ ఆహార పదార్ధాలను COVID-19 రోగులకు అందించడం తెలివైన విధానం కావచ్చు.
కూడా చదవండి: రాబోయే కోవిడ్ 19 ప్రమాదం & రోగనిరోధక శక్తి నివేదిక అన్ని జెనోమ్పత్రి కస్టమర్ల కోసం
జన్యువులు పాత్ర పోషిస్తాయా?
అవును. జన్యు కారకాలు అతిగా ప్రతిస్పందించే రోగనిరోధక వ్యవస్థ లేదా సైటోకైన్ తుఫానుకు గురయ్యే అవకాశాన్ని పెంచుతాయి.
Mapmygenome DNA-ఆధారిత COVID-19 రిస్క్ & ఇమ్యూనిటీ నివేదికను అందజేస్తోంది – ఇది COVID-19 సున్నితత్వం మరియు తీవ్రతను ప్రభావితం చేసే కారకాల యొక్క సమగ్ర జన్యు అంచనా:
- పోషక పారామితులు
- రోగనిరోధక ప్రతిస్పందన
- డ్రగ్ ప్రతిస్పందన
- ఆరోగ్య ప్రమాదాలు (ఉదా. గుండె జబ్బులు, మధుమేహం, రక్తపోటు)
మరియు మరిన్ని…
సూచనలు
- https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3294426/
- https://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(20)30628-0/fulltext
- https://www.uchealth.org/today/zinc-could-help-diminish-extent-of-covid-19/
- https://jitc.biomedcentral.com/track/pdf/10.1186/s40425-018-0343-9
- https://spectrum.ieee.org/the-human-os/biomedical/devices/stem-cells-covid19-china
