జన్యుశాస్త్రం మరియు మానసిక ఆరోగ్యం

అను ఆచార్య ద్వారా

మెదడు ఆరోగ్యం, ఆరోగ్యం యొక్క ఇతర అంశాల వలె, జన్యుశాస్త్రం, ఎపిజెనెటిక్స్ మరియు ప్రవర్తనల మధ్య ఒక పరస్పర చర్య. ఎపిజెనెటిక్స్ అనేది మన జన్యు సంకేతం "పైన" ఉండే సూచనల సమితి, అయితే కొన్ని ట్యాగ్‌లను జోడించడం ద్వారా DNA క్రమం ఎలా పనిచేయాలో నిర్దేశిస్తుంది. ఈ ట్యాగ్‌లలో కొన్ని "ప్రారంభ-ఆపు" రకం సూచనలు వలె ఉంటాయి, అయితే మరికొన్ని ఎంత వ్యక్తీకరించాలో తెలియజేసే విభిన్న తీవ్రత కలిగిన నాబ్ వలె ఉంటాయి. ఈ ట్యాగ్‌లను తొలగించవచ్చు లేదా తరతరాలకు అందించవచ్చు. జన్యుశాస్త్ర కోణం నుండి మెదడు ఆరోగ్యాన్ని పరిశీలించడం ద్వారా నేను నేర్చుకున్న కీలక అంశాలు ఇవి:

• జన్యుశాస్త్రం మన విధి కాదు కానీ ఒక మార్గదర్శక నక్షత్రం కావచ్చు. జన్యుశాస్త్రం, ఎపిజెనెటిక్స్ మరియు న్యూరోట్రాన్స్‌మిటర్‌లపై మన అవగాహనను సహసంబంధం చేయడం ద్వారా మన మెదడు పనితీరు గురించి మెరుగైన అవగాహన లభిస్తుంది.
• మెదడు ఆరోగ్యానికి జన్యువుల సహకారం పరిశీలించబడిన ప్రతి స్థితికి మారుతూ ఉంటుంది. ఇది 20% నుండి 80% వరకు ఉండవచ్చు.
• మన జన్యువుల గురించిన జ్ఞానం ఆరోగ్యకరమైన అలవాట్లను (ఆహారం, వ్యాయామం, మైండ్‌ఫుల్‌నెస్ మొదలైనవి) అభివృద్ధి చేయడంలో మనకు సహాయపడుతుంది, అవి మనకే కాకుండా భవిష్యత్ తరాలకు కూడా మెదడు ఆరోగ్యంపై బలమైన ప్రభావాన్ని చూపగలవు.

మెదడు ఒక అద్భుతమైన అవయవం. ఈ వ్యాసంలో నేను పంచుకోబోయే కొన్ని జన్యు పదజాలాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి మెదడులోని కొన్ని ఆసక్తికరమైన భాగాలను వివరించడానికి ప్రయత్నిస్తాను.

ఇది కూడా చదవండి: మెదడును పెంచే 6 ఆహారాలు

మెదడు యొక్క 3 ప్రధాన భాగాలు సెరెబ్రమ్, సెరెబెల్లమ్ మరియు బ్రెయిన్‌స్టెమ్.

సెరెబ్రమ్: మీరు బహుశా "సెరెబ్రల్" అనే పదాన్ని చూసి ఉండవచ్చు లేదా ఉపయోగించి ఉండవచ్చు. ఇది సెరెబ్రమ్ నుండి దాని అర్థాన్ని పొందుతుంది. ఇది మెదడులో అతిపెద్ద భాగం, నరాల ఫైబర్‌ల సమితి అయిన కార్పస్ కల్లోసమ్ ద్వారా ఎడమ మరియు కుడి అర్ధగోళాలు అనుసంధానించబడి ఉంటాయి. ఇది స్పర్శ, దృష్టి మరియు వినికిడి, అలాగే ప్రసంగం, తార్కికత, భావోద్వేగాలు, నేర్చుకోవడం మరియు కదలిక యొక్క చక్కటి నియంత్రణను వ్యాఖ్యానించే కఠినమైన పనిని కలిగి ఉంటుంది. మీరు ఎడమ మెదడు మరియు కుడి మెదడు గురించి, మరియు మనలో ప్రతి ఒక్కరూ ఒక మార్గంలో లేదా మరొక మార్గంలో ఎలా మొగ్గు చూపుతారో వినే ఉంటారు. గుర్తుంచుకోవలసిన ముఖ్యమైన విషయం ఏమిటంటే, ఎడమ మెదడు మన శరీరం యొక్క కుడి భాగాన్ని నియంత్రిస్తుంది మరియు దీనికి విరుద్ధంగా. ప్రతి అర్ధగోళం నాలుగు లోబ్‌లుగా విభజించబడింది, అవి ఫ్రంటల్ (అబ్‌స్ట్రాక్ట్ లేదా సంక్లిష్ట ఆలోచన), పేరియటల్ (ఇంద్రియ), ఆక్సిపిటల్ (దృశ్య), మరియు టెంపోరల్ (పేరియటల్ మరియు ఆక్సిపిటల్‌ను కలుపుతుంది మరియు ధ్వని మరియు ప్రసంగానికి బాధ్యత వహిస్తుంది). మెదడు ఆరోగ్యంపై ప్రభావం చూపే చాలా విషయాలు ఉన్నాయి. భావోద్వేగాల కోసం లింబిక్ సిస్టమ్ టెంపోరల్ లోబ్ పైన ఉంది. రెండు ముఖ్యమైన భాగాలు:

• ప్రాథమిక భావోద్వేగాల కోసం అమిగ్డాలా
• నేర్చుకోవడం మరియు జ్ఞాపకశక్తి కోసం హిప్పోకాంపస్

సెరెబెల్లమ్: లాటిన్ భాషలో చిన్న మెదడు అని అర్థం, ఇది సెరెబ్రమ్ కింద ఉంటుంది. దీని పని కండరాల కదలికలను సమన్వయం చేయడం మరియు భంగిమ మరియు సమతుల్యతను నిర్వహించడం.

మేము తరచుగా సాధారణ భాషలో గ్రే మ్యాటర్ గురించి మాట్లాడుతుంటాము. అవి న్యూరాన్ సెల్ బాడీలు మరియు అందువల్ల మీ మెదడులోని గ్రే సెల్స్. న్యూరాన్ ఆక్సాన్‌లు సమాచారాన్ని మోసే వైట్ మ్యాటర్ ఉంది. మైలిన్ ప్రోటీన్ యొక్క అధిక కొవ్వు కంటెంట్ కారణంగా వైట్ మ్యాటర్ తెల్లగా కనిపిస్తుంది. మీరు దాని గురించి నిజంగా తెలుసుకోవలసిన అవసరం లేదు. మీరు నాలాంటి హౌస్ MD లేదా గ్రే'స్ అనాటమీ వంటి మెడికల్ షోలను ఒకేసారి చూసి ఉంటే, మీరు ఈ పదాలలో ఎక్కువ భాగం విని ఉంటారు. మీరు చూడలేదని అనుకుందాం.

బ్రెయిన్‌స్టెమ్ – కార్పస్ కల్లోసమ్ కింద (నరాల ఫైబర్‌ల బండిల్‌ను గుర్తుంచుకోండి) మరియు నిద్ర, తినడం, శ్వాస తీసుకోవడం వంటి ప్రాథమిక విధులను చేస్తుంది. బ్రెయిన్‌స్టెమ్ గురించి మళ్లీ వింటాము. ఇందులో మిడ్‌బ్రెయిన్, పాన్స్ మరియు మెడుల్లా ఉన్నాయి

• మిడ్‌బ్రెయిన్‌ను రెండు పదాల నుండి మెసెన్‌సెఫలోన్ అని కూడా పిలుస్తారు - "మెసెన్" అంటే మధ్య మరియు 'సెఫలోన్' అంటే మెదడు.
• మెడుల్లా ఒబ్లాంగేట: మెదడు కాండం యొక్క అత్యల్ప భాగం వెన్నెముకకు అనుసంధానించబడి, గుండె ఆరోగ్యం మరియు శ్వాసకోశ ఆరోగ్యానికి బాధ్యత వహిస్తుంది.

అనాటమీ గురించి చాలు. ముఖ్యమైన భాగం సందేశాలు ఎలా ప్రసారం చేయబడతాయి మరియు మెదడు ఆరోగ్యంలో జన్యువులు ఎలా పాత్ర పోషిస్తాయి అనేది.

మనకు అర్థం చేసుకోవడానికి చాలా ముఖ్యమైన భాగం న్యూరోట్రాన్స్‌మిటర్లు, ఇవి మన మెదడులో సంక్లిష్ట సందేశాలను సాధ్యం చేస్తాయి.

న్యూరోట్రాన్స్‌మిటర్లు అంటే ఏమిటి?

ఇవి ప్రాథమికంగా మెదడుకు దూతలుగా పనిచేసే రసాయనాలు. అవి ఉద్దీపన, నిరోధక లేదా మోడ్యులేటరీ కావచ్చు. దీని అర్థం ఒక న్యూరాన్ ఒక సందేశాన్ని పంపాలనుకున్నప్పుడు, ఇవి ప్రతిస్పందనను ఉద్దీపన చేయవచ్చు, నిరోధించవచ్చు లేదా మోడ్యులేట్ చేయవచ్చు (ఇతర అనేక న్యూరోట్రాన్స్‌మిటర్‌లకు పంపవచ్చు లేదా ఇతరులతో కమ్యూనికేట్ చేయవచ్చు). కాబట్టి 200 కంటే ఎక్కువ రకాల న్యూరోట్రాన్స్‌మిటర్లు గుర్తించబడినప్పటికీ, ముఖ్యమైన 8ంటిని చూద్దాం. మనమంతా వీటిలో కొన్నింటి గురించి ఖచ్చితంగా వినే ఉంటాం; ఉదాహరణకు, డోపమైన్ మరియు సెరోటోనిన్‌లను కొన్నిసార్లు ఆనంద హార్మోన్లు అని పిలుస్తారు.

వివిధ రకాల న్యూరోట్రాన్స్‌మిటర్లు ఉన్నాయి. మోనోఅమైన్ (పేరు సూచించినట్లుగా, ఇది ఒకే అమైన్) న్యూరోట్రాన్స్‌మిటర్లలో సెరోటోనిన్, డోపమైన్ మరియు నోర్‌పైన్‌ఫ్రైన్ ఉన్నాయి. రెండవ సమితి అమైనో ఆమ్లాలను కలిగి ఉంటుంది. మూడవ సమితి పెప్టైడ్‌లు.

ముఖ్యమైన న్యూరోట్రాన్స్‌మిటర్లలో సెరోటోనిన్, డోపమైన్, నోర్‌పైన్‌ఫ్రైన్, గ్లూటామేట్, GABA, గ్లైసిన్, అసిటైల్‌కోలిన్ మరియు ఒపియోయిడ్ రిసెప్టర్‌లు ఉన్నాయి. సెరోటోనిన్ ఆకలి, లైంగిక కోరిక మరియు నిద్రకు బాధ్యత వహిస్తుంది. డిప్రెషన్ మరియు నిద్ర సెరోటోనిన్‌తో సంబంధం కలిగి ఉన్నాయని చూపబడింది. మీరు బహుశా విన్నట్లుగా డోపమైన్ రివార్డ్, వ్యసనం, కదలికకు బాధ్యత వహిస్తుంది మరియు పార్కిన్సన్ (చాలా తక్కువ) మరియు స్కిజోఫ్రెనియా (చాలా ఎక్కువ) రెండింటికీ సంబంధాలు కనుగొనబడ్డాయి. ఉదాహరణకు, COMT (కేటెకోల్-ఓ-మిథైల్-ట్రాన్స్‌ఫెరేస్) జన్యు వేరియంట్ ప్రీఫ్రంటల్ కార్టెక్స్‌లో డోపమైన్ ప్రసరణ స్థాయిలను ప్రభావితం చేస్తుంది. COMT జన్యు వేరియంట్‌లను కలిగి ఉండటం డోపమైన్ స్థాయిలను మార్చగలదు మరియు ఒత్తిడి ప్రతిస్పందన (పోరాటం vs పలాయనం), స్థితిస్థాపకత మరియు ఆందోళన స్థాయిలను ప్రభావితం చేస్తుంది. కొన్ని అధ్యయనాలు COMT-ప్రేరిత డోపమైన్ మార్పులు మరియు డిప్రెషన్‌కు సున్నితత్వం మధ్య సంబంధాన్ని కనుగొన్నాయి. మరొక ముఖ్యమైన న్యూరోట్రాన్స్‌మిటర్ నోర్‌పైన్‌ఫ్రైన్. ఇది అడ్రినలిన్, దాని బంధువు అయిన ఎపైన్‌ఫ్రైన్ వలె అదే కుటుంబానికి చెందినది. ER లో వైద్య ప్రదర్శనలలో దీనిని మనం "ఎపి" అని పిలుస్తాము. ఇది ADHD, కార్డియాక్ ఫెయిల్యూర్ మరియు ఆందోళనతో సంబంధాలు కలిగి ఉందని కనుగొనబడింది. గ్లూటామేట్ ప్రతిదీ ఉద్దీపన చేస్తుందని అంటారు మరియు ఐస్ బకెట్ ఛాలెంజ్‌కు ప్రసిద్ధి చెందిన ALS, జన్యు వైవిధ్యంతో ముడిపడి ఉంది. GABA మరోవైపు ప్రతిదీ నిరోధిస్తుంది మరియు దాని లేకపోవడం ఆందోళన, మాదకద్రవ్యాల దుర్వినియోగం మొదలైన వాటికి కారణమవుతుంది. యోగా GABA స్థాయిలను పెంచుతుందని అంటారు మరియు అందువల్ల ఆందోళన మొదలైన వాటికి ఉపయోగపడుతుంది. అసిటైల్‌కోలిన్ మాదకద్రవ్యాలు మరియు నికోటిన్ వ్యసనంలో దాని ఉపయోగం కనుగొనబడింది. ఒపియోయిడ్ రిసెప్టర్‌లు పేరు సూచించినట్లుగా మాదకద్రవ్యాల దుర్వినియోగం, మద్యపానం మొదలైన వాటితో సంబంధం కలిగి ఉంటాయి మరియు ఇది ఆల్కహాల్ ఉపసంహరణ లక్షణాలను ప్రభావితం చేస్తుంది, నాల్ట్రెక్సోన్ థెరపీ పనిచేయదు.

ఇది కూడా చదవండి: మానసిక ఆరోగ్యం? దీనితో మన DNAకి ఏమి సంబంధం ఉంది?

జన్యువులు ఎక్కడ పాత్ర పోషిస్తాయి?

మెదడుకు సంబంధించిన ప్రతిదానిలో జన్యువులు పాత్ర పోషిస్తాయి, కానీ ఎపిజెనెటిక్ గుర్తులు లేదా వాతావరణం లేకుండా, అది వ్యక్తీకరించబడకపోవచ్చు. కాబట్టి మెదడు ఆరోగ్యాన్ని అర్థం చేసుకోవడంలో, జన్యువులను విధిగా కాకుండా మార్గదర్శకంగా ఉపయోగించాలి. మనకు ఇష్టమైన ఒత్తిడి మరియు దానితో వచ్చే ఆందోళనతో ప్రారంభిద్దాం. కాబట్టి మనం ఒత్తిడికి గురైనప్పుడు, డోపమైన్, ఎపినెఫ్రిన్ మరియు నోర్‌పైన్‌ఫ్రైన్‌తో సహా కేటెకోలమైన్‌లు అనే న్యూరోట్రాన్స్‌మిటర్లు విడుదల అవుతాయి. మన శరీరంలో COMT అనే జన్యువు ఉంది, ఇది కేటెకోల్-ఓ-మిథైల్-ట్రాన్స్‌ఫెరేస్ అనే ఎంజైమ్‌ను తయారు చేయడానికి బాధ్యత వహిస్తుంది, జన్యు వైవిధ్యం ఉన్నట్లయితే అది సహేతుకమైన పరిమాణంలో ఉత్పత్తి చేయదు. అయితే, ఈ జన్యువు గురించిన జ్ఞానం ఒత్తిడిని తగ్గించడానికి ఆహారం మరియు వ్యాయామం మరియు పర్యావరణం పరంగా తెలివైన ఎంపికలు చేయడంలో సహాయపడుతుంది.

అదేవిధంగా ఆందోళన కోసం జన్యు మార్కర్లలో ఒకటి BDNF (బ్రెయిన్-డిరైవ్డ్ న్యూరోట్రోఫిక్ ఫ్యాక్టర్) జన్యువులో ఒకే న్యూక్లియోటైడ్ పాలిమార్ఫిజం (SNP), Val66Met వేరియంట్. BDNF జన్యువును ప్రధాన మెదడు అణువు అని పిలుస్తారు, ఎందుకంటే ఇది న్యూరాన్ల మనుగడ మరియు పెరుగుదల, హిప్పోకాంపల్-అమిగ్డాలార్ సర్క్యూట్రీ మరియు సిగ్నలింగ్‌ను నియంత్రిస్తుంది మరియు సినాప్టిక్ సామర్థ్యం మరియు ప్లాస్టిసిటీని ప్రభావితం చేస్తుంది. ఈ వైవిధ్యం అంటే ఏమిటి? ముఖ్యంగా కోడాన్ 66లో వాలైన్ నుండి మెథియోనిన్‌కు ఒక అమైనో ఆమ్ల మార్పు ఉంది, ఇది ఈ కార్యకలాపాలన్నింటినీ ప్రభావితం చేస్తుంది. శుభవార్త ఏమిటంటే సాధారణ వ్యాయామం జన్యు వ్యక్తీకరణను ప్రభావితం చేస్తుంది.

డిప్రెషన్ ఇప్పుడు సాపేక్షంగా బాగా అధ్యయనం చేయబడిన విషయం, అయినప్పటికీ ఇప్పటికీ సామాజిక అపవాదుకు లోబడి ఉంది. డిప్రెషన్‌లో అనేక జన్యువులు ఉంటాయి. వాటిలో ఒకటి PCLO (పికోలో) జన్యువులో Ser4814Ala వేరియంట్, ఇక్కడ మనం మళ్లీ సెరైన్ నుండి అలనైన్‌కు ఒక అమైనో ఆమ్ల మార్పును కనుగొంటాము. పికోలో ప్రోటీన్ మెదడులో కాల్షియం ఆధారిత న్యూరోట్రాన్స్‌మిటర్ (మోనోఅమైన్) విడుదలను ప్రభావితం చేస్తుంది. ఈ జన్యువులో Ser4814Ala వేరియంట్ హైపోథాలమిక్-పిట్యూటరీ-అడ్రినల్ (HPA) కార్యకలాపాన్ని, డిప్రెషన్ రోగులలో గ్రే మ్యాటర్ పరిమాణాన్ని ప్రభావితం చేస్తుంది. మరొక అధ్యయనంలో, PCLO వేరియంట్ తగ్గించబడిన నవల అన్వేషణ మరియు ఎక్కువ భయం వంటి డిప్రెషన్-సంబంధిత లక్షణాలతో ముడిపడి ఉంది.

మద్యపానంపై సామాజిక మరియు సాంస్కృతిక ప్రభావాలు ఉన్నప్పటికీ, మద్యపాన వ్యసనం విషయానికి వస్తే జన్యువుల ప్రభావం కూడా ఉంది. దీనితో సంబంధం ఉన్న SNPలలో ఒకటి OPRM1 (ము-ఒపియోయిడ్ రిసెప్టర్) జన్యువులో Asn40Asp వేరియంట్. గతంలో వలె ప్రమాదం అస్పరాజిన్ నుండి ఆస్పార్టేట్‌కు అమైనో ఆమ్ల మార్పు నుండి వస్తుంది. ము-ఒపియోయిడ్ రిసెప్టర్ ప్రోటీన్ నొప్పి మరియు బహుమతి విధానాలు మరియు సానుకూల బలవర్థకంలో పాల్గొంటుంది. ఈ జన్యువులో Asn40Asp వేరియంట్ స్ట్రియాటమ్ (బహుమతి సర్క్యూట్రీలో ఒక ముఖ్యమైన భాగం)లో డోపమైన్ విడుదలను ప్రభావితం చేస్తుంది. అధ్యయనాలు వేరియంట్‌ను కలిగి ఉన్నవారు మద్యం సేవించినప్పుడు ఎక్కువ డోపమైన్ విడుదల మరియు అధిక యుఫోరియాకు గురవుతారని మరియు వ్యసనానికి గురయ్యే అవకాశం ఉందని చూపించాయి.

మీరు ఇప్పటివరకు సమస్య లేకుండా చదవగలిగితే, మీకు బహుశా ADHD ఉండదు. జన్యు వైవిధ్యం NET1 (నోర్‌పైన్‌ఫ్రైన్ ట్రాన్స్‌పోర్టర్) జన్యువులో ఒక ఇంట్రానిక్ వేరియంట్. ఇది నోర్‌పైన్‌ఫ్రైన్ ట్రాన్స్‌పోర్టర్ వ్యక్తీకరణ/స్థాయిలను సవరించింది. NET1 (నోర్‌పైన్‌ఫ్రైన్ ట్రాన్స్‌పోర్టర్) జన్యువు మెదడు సిగ్నలింగ్ మరియు పనితీరును నియంత్రిస్తుంది - ప్రత్యేకంగా, శ్రద్ధ ప్రక్రియ). జన్యు వైవిధ్యం మెదడులోని నరాల కణాలలో మరియు చుట్టుపక్కల న్యూరోట్రాన్స్‌మిటర్ అణువుల రసాయన అసమతుల్యతకు దారితీస్తుంది, ఇది ADHD అభివృద్ధికి ఒక విధానాలలో ఒకటి.

మనలో కొందరు సామాజిక భయం కలిగి ఉంటారు. సామాజిక కండిషనింగ్ మరియు ఇతర అంశాలు దీనికి ఒకరు ఎలా స్పందిస్తారో ప్రభావితం చేసినప్పటికీ, జన్యువులు కూడా ఒక పాత్ర పోషిస్తాయి. జన్యు మార్కర్లలో ఒకటి SNP, ఇది మళ్ళీ ఒక ఇంట్రానిక్ వేరియంట్ (A–>G) మరియు SLC6A4 (సెరోటోనిన్ ట్రాన్స్‌పోర్టర్) జన్యువులో 43-bp తొలగింపు. ప్రభావం ఏమిటంటే ఇది సెరోటోనిన్ స్థాయిలను సవరించింది. SLC6A4 వేరియంట్ ప్రమోటర్ ప్రాంతం పైన ఉంది మరియు 43-bp తొలగింపుతో దగ్గరి సంబంధం కలిగి ఉంది, దీనిని 5-HTTLPR వేరియంట్ అని పిలుస్తారు. ఇన్ విట్రో అధ్యయనాలు G వేరియంట్ అలెల్ తక్కువ స్థాయి సెరోటోనిన్ రిసెప్టర్ వ్యక్తీకరణకు దారితీసిందని చూపించాయి. ఈ జన్యు కారకాల ఉనికి ఎరుకుదనం మరియు తీవ్రమైన అంతర్ముఖత్వం వంటి సామాజిక ఆందోళన లక్షణాలకు గురయ్యే అవకాశాన్ని పెంచుతుంది.

యుద్ధ వీరులకు మరియు తీవ్రమైన గాయాలతో బాధపడేవారికి PTSD అభివృద్ధి చెందే అవకాశం ఉంది. ఇతర పరిస్థితుల వలె, ఇందులో జన్యువులు కూడా ఉంటాయి. వాటిలో ఒకటి HTR2A (సెరోటోనిన్ రిసెప్టర్ 2A) జన్యువులో ఒక SNP, ఇది ఒక ఇంట్రానిక్ వేరియంట్ (T–>C). ఇది సెరోటోనిన్ రిసెప్టర్ 2A వ్యక్తీకరణలో పాల్గొంటుంది. HTR2A SNP ట్రాన్స్‌క్రిప్షన్ ఫ్యాక్టర్ బంధనాన్ని మారుస్తుంది మరియు ప్రమోటర్ కార్యకలాపాన్ని తగ్గిస్తుంది, తద్వారా సెరోటోనెర్జిక్ ప్రసరణను బలహీనపరుస్తుంది. ఇది PTSD మరియు స్కిజోఫ్రెనియా వంటి ఇతర రుగ్మతల ప్రమాదాన్ని పెంచుతుంది.

వయస్సు పెరిగే కొద్దీ, కొంతవరకు అభిజ్ఞా బలహీనత లేదా అల్జీమర్స్ వ్యాధి కూడా సంభవించవచ్చు. అత్యధికంగా అధ్యయనం చేయబడిన మార్కర్లలో ఒకటి APOE (అపోలిపోప్రొటీన్) జన్యువులో కనుగొనబడింది, ఇది సెరోటోనిన్ రిసెప్టర్ 2A లో కూడా ఉంది. APOE ఎప్సిలాన్ హాప్లోటైప్ అభిజ్ఞా క్షీణతకు సంబంధించిన బలమైన జన్యు కారకం. ఈ మార్కర్ ఉండటం వల్ల అధిక స్థాయి అమైలాయిడ్ చేరిక, CSF లో ఎక్కువ అమైలాయిడ్ మరియు టౌ కంటెంట్ మరియు పలక ఏర్పడటానికి ప్రమాదాన్ని పెంచుతుంది.

ఆహారం మరియు వ్యాయామం జన్యు కార్యకలాపాలను ప్రభావితం చేస్తాయి, మరియు దీనికి విరుద్ధంగా

ముందు చెప్పినట్లుగా, ఆహారం మరియు వ్యాయామం ఎపిజెనెటిక్ ట్యాగ్‌లుగా ముద్రించబడవచ్చు లేదా ఒక వ్యక్తికి ఫలితాన్ని మార్చవచ్చు. ఉదాహరణకు, BDNF జన్యువు హిప్పోకాంపల్-అమిగ్డాలార్ సర్క్యూట్రీ మరియు సిగ్నలింగ్ వంటి కీలక నాడీ సంబంధిత ప్రక్రియలలో పాల్గొంటుంది.

BDNF Val66Met వేరియంట్ తినే ప్రవర్తన—కెలరీల వినియోగం, మానసిక స్థితిపై ఆధారపడిన తినే విధానాలు, అనోరెక్సియా/బులిమియా వంటి రుగ్మతలతో దగ్గరి సంబంధం కలిగి ఉంది.

ఎలుకలపై చేసిన అధ్యయనాలు వ్యాయామ స్థాయిలు మరియు BDNF స్థాయిల మధ్య బలమైన సంబంధం ఉందని నిరూపించాయి. క్రమం తప్పకుండా, మధ్యస్థ-తీవ్రత వ్యాయామంతో BDNF స్థాయిలు పెరుగుతాయి, ఇది మోతాదు-ప్రతిస్పందన సంబంధాన్ని కలిగి ఉంటుంది.

ఏరోబిక్ వ్యాయామం మెరుగైన BDNF ఉత్పత్తికి (వ్యాయామం-ప్రేరిత న్యూరోజెనిసిస్) ప్రయోజనకరంగా ఉన్నప్పటికీ, కొన్ని అధ్యయనాలు అధిక స్థాయి వ్యాయామం తక్కువ ప్రయోజనకరంగా ఉండవచ్చని చూపుతున్నాయి.

మన మెదడు చాలా ఆసక్తికరమైనది. బహుశా దీన్ని ఒక సంస్కృత శ్లోకంతో వివరించవచ్చు.

అసంశయం మహాబాహో మనో దుర్నిగ్రహం చలం,
అభ్యాసేన తు కౌంతేయ వైరాగ్యేణ చ గృహ్యతే.
-భగవద్గీత, అధ్యాయం 6, శ్లోకం 35

ఈ శ్లోకం అంటే, సందేహం లేదు, ఓ మహాబాహువు, మనస్సు చంచలమైనది మరియు అదుపు చేయడం చాలా కష్టం; కానీ నిరంతర అభ్యాసం మరియు నిరాసక్తితో దీనిని నియంత్రించవచ్చు.