చాలా మందికి, రోజు ఒక వ్యక్తిగత పరిశుభ్రత దినచర్యతో ప్రారంభమవుతుంది. చిన్నతనంలో, మేము మంచి పరిశుభ్రత పద్ధతులను పాటించాలని మరియు నిర్వహించాలని నేర్పిస్తారు, అది ఎంతలా అంటే ఒక్క అడుగు కూడా తప్పితే రోజంతా ఒక బాధగా ఉంటుంది. చాలా తరచుగా, 'తప్పిన అడుగు' ప్రేగులు ఖాళీ చేయడం. ఈ అలవాటులో కొద్దిపాటి మార్పు చాలా అసౌకర్యాన్ని కలిగిస్తుంది.
మన ఆహారం, వ్యాయామం మరియు జీవనశైలి అలవాట్లు పర్యావరణ కారకాలతో పాటు మన జీర్ణ ఆరోగ్యాన్ని నియంత్రిస్తాయి. కొన్నిసార్లు, మనం తినే కొన్ని ఆహారాలు మన శరీరానికి పడవు, మరియు మరుసటి రోజు కడుపు నొప్పి, కడుపు తిమ్మిర్లు మరియు బాత్రూమ్కు తరచుగా వెళ్లడానికే సరిపోతుంది. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో ఇది కొన్ని రోజులు ఉన్నప్పటికీ, కొన్నిసార్లు, ఈ పరిస్థితి కొన్ని వారాల కంటే ఎక్కువ కాలం ఉంటుంది మరియు దీనికి ఇన్ఫ్లమేటరీ బోవెల్ డిసీజ్ (IBD) అని అర్థం కావచ్చు. IBD అనేది జీర్ణవ్యవస్థ యొక్క వాపును వివరించడానికి ఉపయోగించే ఒక సాధారణ పదం, మరియు ఇది రెండు రకాలు- క్రోన్స్ వ్యాధి మరియు అల్సరేటివ్ కొలిటిస్ (UC). తరచుగా ఒకదానికొకటి ప్రత్యామ్నాయంగా ఉపయోగించబడతాయి, ఈ రెండు పరిస్థితులు లక్షణాలను పంచుకుంటాయి, కానీ ఒకదాని నుండి మరొకదానిని వేరుచేసే విలక్షణమైన లక్షణాలను కలిగి ఉంటాయి.
మొదటి దశలో సంభవించే పరిస్థితిగా పరిగణించబడినప్పటికీ, IBD పెద్దవారిలో కూడా నిర్ధారణ కావచ్చు మరియు కుటుంబాలలో సంభవించవచ్చు. ప్రపంచీకరణ మరియు పారిశ్రామికీకరణతో, IBD యొక్క ప్రపంచ భారం అధికంగా ఉంది, దాని ప్రాబల్యం 0.3% కంటే ఎక్కువ [1], దాని విధానాలపై లోతైన పరిశోధనను బలపరుస్తుంది.
ఈ రెండింటి మధ్య తేడాలు మరియు సారూప్యతలు ఏమిటి?
క్రోన్స్ వ్యాధి మరియు అల్సరేటివ్ కొలిటిస్ సాధారణ లక్షణాలను పంచుకుంటాయి మరియు అందువల్ల తరచుగా సరిగ్గా నిర్ధారించడం కష్టంగా ఉంటుంది. సాధారణ లక్షణాలు అతిసారం, మలబద్ధకం, అసంతృప్తికరమైన మలవిసర్జన, మలవిసర్జనలో అత్యవసరంగా వెళ్లడం, పురీషనాళం నుండి రక్తస్రావం, కడుపు తిమ్మిర్లు, అలసట, బరువు తగ్గడం, ఆకలి తగ్గడం, జ్వరం, రాత్రిపూట చెమటలు మరియు కొన్నిసార్లు, మహిళల విషయంలో, పీరియడ్ మిస్ అవ్వడం. వాస్తవానికి, ఈ లక్షణాలు అన్నీ ఒకేసారి కనిపించవు మరియు మంటలు (లక్షణాలు తీవ్రమవుతాయి) మరియు ఉపశమనం (లక్షణాలు తగ్గుతాయి) మధ్య ప్రత్యామ్నాయంగా ఉండవచ్చు.
ఈ రెండు పరిస్థితుల మధ్య తేడాలను మూడు వర్గాలుగా విభజించవచ్చు:
- జీర్ణవ్యవస్థలో మంట ఉన్న ప్రదేశం
- మంట యొక్క స్వభావం
- ప్రత్యేక లక్షణాలు
క్రోన్స్ వ్యాధి నోటి నుండి పాయువు వరకు ఎక్కడైనా అభివృద్ధి చెందుతుంది, కానీ ఎక్కువగా చిన్న పేగులో ప్రారంభమైనట్లు కనిపిస్తుంది. UC మరోవైపు, ప్రత్యేకంగా పెద్ద పేగులో సంభవిస్తుంది. క్రోన్స్ వ్యాధిలో, మంట ఉన్న ప్రాంతాలు ఆరోగ్యకరమైన వాటితో అంతరాయం కలిగిస్తాయి. UC ఉన్నవారికి నిరంతర లేదా అంతరాయం లేని నమూనా ఉంటుంది, పేగులో ఒక భాగం ప్రభావితమైనప్పటికీ. క్రోన్స్ వ్యాధి రోగులలో ప్రత్యేకమైన లక్షణాలు నోటి పూతలు మరియు/లేదా పాయువు పూతలు, పగుళ్లు లేదా అంటువ్యాధులు. పురీషనాళం నుండి రక్తస్రావం లేదా మలంలో రక్తం UC తో మరింత సాధారణ లక్షణం.
కారణాలు మరియు ప్రమాద కారకాలు ఏమిటి?
రెండు రకాల IBD లకు ఖచ్చితమైన కారణం ఇంకా తెలియదు. గతంలో, ఆహారం మరియు ఒత్తిడి కారకాల పాత్రలు ఆలోచించబడ్డాయి; అయితే, నిపుణులు ఇవి పరిస్థితిని తీవ్రతరం చేయగలవు కానీ కారణ కారకాలు కావు అని నమ్ముతారు.
శరీరం యొక్క రోగనిరోధక ప్రతిస్పందన ఒక సూక్ష్మజీవిని దాడి చేయడానికి ప్రయత్నిస్తున్నప్పుడు పేగులలో అసాధారణ రోగనిరోధక ప్రతిస్పందనను ప్రేరేపించవచ్చు, IBD రకాల్లో ఏదైనా ఒకటి కారణం కావచ్చు. IBD లో ముఖ్యమైన మరో కారకం వ్యక్తి యొక్క వంశపారంపర్యత.
ఏమి రోగ నిర్ధారణలు జరుగుతాయి?
రక్తహీనత లేదా సంక్రమణ కోసం రక్త పరీక్ష మరియు మల గుప్త రక్త పరీక్ష సిఫార్సు చేయబడతాయి, అలాగే రక్తంలో pANCA (పెరిన్యూక్లియర్ యాంటీ-న్యూట్రోఫిల్ యాంటీబాడీస్) లేదా ASCA (యాంటీ-సాకరమైసెస్ సెరివిసియే యాంటీబాడీ) కనుగొనడం. క్రోన్స్ వ్యాధి ASCA ఉనికిని చూపుతుంది, అయితే UC pANCA ద్వారా వర్గీకరించబడుతుంది. ఈ యాంటీబాడీ గుర్తింపు రక్త పరీక్షలు నిర్ధారణ కావు. ఖచ్చితమైన నిర్ధారణకు పరీక్షలు, స్కాన్లు మరియు ఎక్స్-కిరణాలు (కాంట్రాస్ట్ లేదా సాధారణ), ఎండోస్కోపీ, కొలొనోస్కోపీ, CT స్కాన్లు మరియు MRI వంటి ఇమేజింగ్ పద్ధతులు అవసరం. ఇవి జీర్ణవ్యవస్థలోని వివిధ భాగాలను చూడటానికి ఉపయోగపడతాయి.
ఏ చికిత్సలు నిర్వహించబడతాయి?
చికిత్సలకు రెండు లక్ష్యాలు ఉన్నాయి:
- మంటను కలిగించే లక్షణాలను తగ్గించడానికి
- సాధ్యమైనంతవరకు పునరావృతం కాకుండా నిరోధించడానికి
IBD చికిత్సలో మందులు లేదా ప్రభావిత ప్రాంతాన్ని శస్త్రచికిత్స ద్వారా తొలగించడం జరుగుతుంది.
ఔషధ చికిత్సలో యాంటీ ఇన్ఫ్లమేటరీ మందులు, రోగనిరోధక వ్యవస్థ అణచివేతకాలు, యాంటీబయాటిక్స్ మరియు ఇతర మందులు, అంటే యాంటీ-డైయారియా మరియు నొప్పి నివారణ మందులు, ఐరన్, కాల్షియం మరియు విటమిన్ డి సప్లిమెంట్లు ఉంటాయి. ఔషధ చికిత్సతో పాటు జీవనశైలి మార్పులు, ఆహార మార్పులు, ధూమపానం మానేయడం మరియు ఒత్తిడి నిర్వహణ సిఫార్సు చేయబడతాయి.
శస్త్రచికిత్స ఇక్కడ చివరి ఎంపిక. మిగతావన్నీ విఫలమైతే, వ్యాధి సోకిన భాగాన్ని తొలగించడానికి శస్త్రచికిత్స చేయవచ్చు. UC రోగులలో శస్త్రచికిత్స అంటే దాదాపు మొత్తం పెద్దప్రేగును తొలగించడం. అటువంటి సందర్భాలలో, ఇది ఐలియల్ పౌచ్ అనల్ అనస్టోమోసిస్ అనే ప్రక్రియను కలిగి ఉంటుంది. వ్యర్థాలను దాదాపు సాధారణంగా బహిష్కరించడానికి చిన్న ప్రేగు నుండి ఒక పౌచ్ సృష్టించి పాయువుకు జోడించబడుతుంది. శస్త్రచికిత్స UC ను దాదాపుగా తొలగిస్తుంది. క్రోన్స్ వ్యాధి రోగులు తమ జీవితంలో కనీసం ఒక్కసారైనా శస్త్రచికిత్స చేయించుకోవాల్సి రావచ్చు. ఇది వ్యాధిని నయం చేయకపోయినా, శస్త్రచికిత్స మంట ఉన్న భాగాలను తొలగించగలదు. ఇది క్రోన్స్ వ్యాధి రోగులకు తాత్కాలిక ఎంపిక మరియు వారు తరచుగా, ముఖ్యంగా ఆరోగ్యకరమైన కణజాలం యొక్క అనుసంధానించబడిన భాగాల దగ్గర, పునరావృతం అనుభవిస్తారు. అయితే, శస్త్రచికిత్స తర్వాత ఔషధ చికిత్స చేస్తే, దీనిని నివారించవచ్చు.
ఇది కుటుంబాలలో నడుస్తుంది.
IBD కుటుంబాలలో సంభవిస్తుందనేది నిజం అయినప్పటికీ, జన్యు మార్పిడి ఉండటం IBD వ్యాధులలో ఏదైనా ఒకటి అనివార్యం అని అర్థం కాదు. ఒక వ్యక్తికి వ్యాధి రావచ్చు లేదా సంపూర్ణ ఆరోగ్యంగా ఉండవచ్చు. ఒక జీనోమ్-వ్యాప్త విశ్లేషణ IBD కోసం 163 సంభావ్య జన్యు స్థానాలను వెల్లడించింది మరియు ఒక అంతర్గత జాతి విశ్లేషణ అదనంగా 38 వాటిని గుర్తించింది [2]. క్రోన్స్ వ్యాధి అభివృద్ధికి సంబంధించి NOD2, IRGM, ATG16L1, IL23R మరియు PTPN2 జన్యువులలో వైవిధ్యాలు గుర్తించబడ్డాయి [2]. UK లో నిర్వహించిన ఇటీవలి అధ్యయనం UC కు కారణమయ్యే ADCY7 జన్యు వైవిధ్యాన్ని వెల్లడించింది [3]. అయితే, నిపుణులు లక్షిత చికిత్సను రూపొందించడానికి ఈ అంశంపై మరింత పరిశోధన అవసరం.
Genomepatri వంటి వ్యక్తిగత జీనోమిక్స్ సేవల ద్వారా ఆరోగ్యకరమైన/లక్షణాలు లేని వ్యక్తులలో IBD కోసం జన్యు ప్రమాదాన్ని నిర్ణయించవచ్చు. మీకు UC లేదా క్రోన్స్ కోసం జన్యుపరమైన ప్రమాదం పెరిగితే, ఈ ప్రమాదాన్ని తగ్గించడానికి మరియు కష్టమైన చెత్త పరిస్థితికి దారితీయని మార్గంలో మీ ప్రయాణాన్ని ప్రారంభించడానికి మీరు ఈరోజు చర్యలు తీసుకోవచ్చు (నేను చెప్పేది మాత్రమే).
రోగనిర్ధారణ పరీక్షలు, అంటే హోల్ ఎక్సోమ్ సీక్వెన్సింగ్, హోల్ జీనోమ్ సీక్వెన్సింగ్ మరియు నిర్దిష్ట జన్యు ప్యానెల్లు (ప్రత్యేక పరీక్షలు) జన్యు కారణం, ప్రభావం మరియు IBD యొక్క వారసత్వం గురించిన సమాధానాలను పొందడంలో సహాయపడతాయి.
అవగాహన కల్పించే సమయం!
డిసెంబర్ మొదటి వారం క్రోన్స్ మరియు కొలిటిస్ అవగాహన వారంగా పాటించబడుతుంది. ఈ వారం వ్యాధుల గురించి అవగాహన కల్పించడానికి మరియు ముఖ్యంగా, ఈ రెండింటి మధ్య తేడాలను హైలైట్ చేయడానికి అంకితం చేయబడింది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న సంస్థలు మరియు నిపుణులు IBD మరియు దాని ప్రభావాల గురించి ప్రజలకు అవగాహన కల్పించడానికి కృషి చేస్తారు. మీరు వివిధ అవగాహన కార్యక్రమాలలో పాల్గొనడం మరియు స్వచ్ఛందంగా పనిచేయడం ద్వారా లేదా మీరు IBD ద్వారా వెళ్ళినట్లయితే, మీ అనుభవాలను పంచుకోవడం మరియు ఇతరులను దీని గురించి స్వేచ్ఛగా మాట్లాడమని ప్రోత్సహించడం ద్వారా సహకరించవచ్చు.
IBD చాలా ఇబ్బందికరంగా ఉంటుంది, ముఖ్యంగా టీనేజర్లకు. తీర్పు చెప్పబడతామనే భయం ఆ వయస్సులో మరేదాని కంటే వారిని నిరాశపరుస్తుంది. కుటుంబంగా, మీరు దాని గురించి బహిరంగంగా మాట్లాడమని వారిని ప్రోత్సహించవచ్చు మరియు సిగ్గుపడాల్సిన అవసరం లేదని వారికి చెప్పవచ్చు. వాస్తవానికి, శారీరకంగా మరియు మానసికంగా నయం చేయడాన్ని వేగవంతం చేసే ఇంటి నివారణల కోసం డాక్టర్ మరియు ఇతర నిపుణులతో మాట్లాడండి.
సూచనలు:
- Ng SC et al. Worldwide incidence and prevalence of inflammatory bowel disease in the 21st century: a systematic review of population-based studies. The Lancet. DOI: http://dx.doi.org/10.1016/S0140-6736(17)32448-0
- Loddo I, Romano C. Inflammatory Bowel Disease: Genetics, Epigenetics, and Pathogenesis. Front Immunol. 2015; 6: 551.
- Luo Y et al. Exploring the genetic architecture of inflammatory bowel disease by whole-genome sequencing identifies association at ADCY7. Nature Genetics, 2017; DOI:10.1038/ng.3761 (https://www.sciencedaily.com/releases/2017/01/170130092056.htm)
