గుండెనాళ వ్యాధులు (కార్డియోవాస్క్యులర్ డిసీజెస్) అనేవి గుండె, రక్త నాళాలను ప్రభావితం చేసే వ్యాధుల సమూహం. రక్తనాళాలను ప్రభావితం చేసే గుండెనాళ వ్యాధులను వాస్కులర్ వ్యాధులు అంటారు. సాధారణంగా, గుండె జబ్బులు క్రింది రకాలుగా ఉంటాయి: కరోనరీ హార్ట్ డిసీజ్ (CHD), గుండెపోటు (మయోకార్డియల్ ఇన్ఫార్క్షన్), దీర్ఘకాలిక హైపర్టెన్షన్, పుట్టుకతో వచ్చే గుండె జబ్బులు. వీటిలో, CHD, మయోకార్డియల్ ఇన్ఫార్క్షన్ (MI) గురించిన చర్చ చాలా తరచుగా జరుగుతూ ఉంటుంది. ఇవి సాధారణంగా సంభవించే గుండెనాళ వ్యాధులు. కరోనరీ హార్ట్ డిసీజ్ (CHD) అనేది రక్త నాళాలు (కరోనరీ ఆర్టరీస్) కు ఆక్సిజన్ సరఫరా సరిగా అందకపోవడం వల్ల ఇవి ఇరుకుగా మారే పరిస్థితి. CHD ని కంజెటివ్ హార్ట్ ఫెయిల్యూర్ (CHF) అని కూడా అంటారు. గుండె ధమనుల లోపల ప్లేక్ అనే మైనం వంటి పదార్థం పేరుకుపోవడం వల్ల ఇలా జరుగుతుంది. CHD యొక్క తరచుగా కనిపించే లక్షణాలు శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది, ఛాతీ నొప్పి, పెరిగిన హృదయ స్పందన రేటు, అసౌకర్యమైన మైకము. మైకార్డియల్ ఇన్ఫార్క్షన్ (MI) అనేది గుండెకు రక్త ప్రవాహం ఆగిపోవడం వల్ల సంభవించే ప్రాణాంతక పరిస్థితి. MI యొక్క తరచుగా కనిపించే లక్షణాలు ఛాతీ నొప్పి, డిస్ప్నియా (శ్వాసలోపం), మైకము, వికారం, చెమట పట్టడం. MI తరచుగా కంజెటివ్ హార్ట్ ఫెయిల్యూర్, అరిథ్మియా (అస్తవ్యస్తమైన హృదయ స్పందన), కార్డియాక్ అరెస్ట్కు దారితీయవచ్చు. ఏట్రియల్ ఫిబ్రిలేషన్ (AF) అనేది కార్డియాక్ అరిథ్మియాలో అత్యంత సాధారణ రూపం. AF ఉన్న ఫస్ట్-డిగ్రీ బంధువు ఉండటం వల్ల మీ ప్రమాదం 1.77 రెట్లు పెరగవచ్చు.
అవి ఎంత సాధారణం?
ప్రపంచవ్యాప్తంగా, ముఖ్యంగా భారతదేశం వంటి అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలలో గుండెనాళ వ్యాధులు తీవ్రమైన ప్రజారోగ్య సమస్య. గుండెనాళ వ్యాధులు ఒక వ్యక్తి జీవితంలోని ముఖ్యమైన ఉత్పాదక సంవత్సరాలను ప్రభావితం చేస్తాయి. ఆరోగ్యకరమైన జీవనశైలికి అలవాటు పడటం ద్వారా 90% కంటే ఎక్కువ గుండెనాళ వ్యాధులను నివారించవచ్చని అంచనా వేయబడింది. 2015 సంవత్సరంలో మాత్రమే, గుండెనాళ వ్యాధులు దాదాపు 17 మిలియన్ల ప్రపంచ మరణాలకు కారణమయ్యాయి. మొత్తం పురుష మరణాలలో దాదాపు 80% , స్త్రీ మరణాలలో 75% CHD, స్ట్రోక్ కారణం అవుతున్నాయి. ఈ వ్యాధులలో ఎక్కువ భాగం స్త్రీల కంటే పురుషులను ప్రభావితం చేస్తాయి. భారతీయ జనాభాలో, 25% కంటే ఎక్కువ మరణాలు గుండెనాళ వ్యాధుల వల్ల సంభవిస్తాయి. ఇన్స్టిట్యూట్ ఫర్ హెల్త్ మెట్రిక్స్ అండ్ ఎవాల్యుయేషన్ నిర్వహించిన గ్లోబల్ బర్డెన్ ఆఫ్ డిసీజ్ స్టడీ ప్రకారం, భారతీయ జనాభాలో గుండెనాళ వ్యాధుల వల్ల మరణాల రేటు ప్రపంచ సగటు కంటే చాలా ఎక్కువ. దాని వైవిధ్యాన్ని బట్టి చూస్తే, గుండెనాళ వ్యాధులు భారతదేశం అంతటా మరణాలకు ప్రధాన కారణమయ్యాయి. ఈ అంటువ్యాధి అభివృద్ధి పొగాకు వాడకం, మద్యపానం, చాలా తక్కువ పండ్లు, కూరగాయల తీసుకోవడం వంటి సామాజిక-ఆర్థిక కారణాల వల్ల ఎక్కువగా జరుగుతుంది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా, గుండెనాళ వ్యాధుల వల్ల మరణాలలో ఎక్కువ భాగం తక్కువ ఆదాయం, మధ్య ఆదాయం గల దేశాలలో సంభవిస్తాయి. దాదాపు 23 మిలియన్ల మంది వ్యక్తులు గుండె జబ్బుల వల్ల మాత్రమే తమ ప్రాణాలను కోల్పోతారని అంచనా వేయబడింది. సమీప భవిష్యత్తులో, మొత్తం ప్రపంచ గుండెనాళ వ్యాధుల భారం లో 60% దక్షిణ-ఆసియా దేశాలలో సంభవిస్తుంది.
క్లినికల్ లక్షణాలు:
- ఛాతీ నొప్పి, ఛాతీలో అసౌకర్యం (ఆంజినా), ఛాతీలో గిలగిల కొట్టుకోవడం
- శ్వాసలోపం (డిస్ప్నియా)
- కాళ్ళు, చేతులలో తిమ్మిరి, నొప్పి
- పొత్తికడుపు, గొంతు, దవడ, గొంతులో నొప్పి
- వేగంగా కొట్టుకునే గుండె (టాచీకార్డియా)
- నెమ్మదిగా కొట్టుకునే గుండె (బ్రాడీకార్డియా)
- మూర్ఛపోవడం (సమకాలీకరణ)
- దీర్ఘకాలిక చెమట
అపాయ కారకాలు, సమస్యలు:
ఏదైనా ప్రమాద కారకం ఉంటే, మీకు గుండెనాళ వ్యాధులు వచ్చే అవకాశం చాలా తక్కువ. ప్రధానంగా గుండెనాళ వ్యాధుల ప్రమాద కారకాలు రెండు వర్గాలుగా వస్తాయి: మార్చదగినవి (చికిత్సతో మార్చవచ్చు), మార్చలేనివి (చికిత్సతో మార్చలేము). అవి,
- శారీరక వ్యాయామం లేకపోవడం, పొగాకు వాడకం, సకాలంలో ఆహారం తీసుకోకపోవడం, ఊబకాయం, (మార్చదగినవి)
- కుటుంబ చరిత్ర, మధుమేహం (మార్చలేని ప్రమాద కారకాలు)
- వయస్సు, లింగం, జాతి, సామాజిక స్థితి (ఇతర మార్చలేని ప్రమాద కారకాలు)
దీనికి జన్యువులకు ఏమైనా సంబంధం ఉందా?
ఆట్రియల్ ఫిబ్రిలేషన్ (AF):
ఆట్రియల్ ఫిబ్రిలేషన్ యొక్క బలమైన కుటుంబ చరిత్రను కలిగి ఉన్నవారిలో జన్యుపరమైన కారకాలు కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి. జీనోమ్-వైడ్ అసోసియేషన్ అధ్యయనాలు AF కు కారణమయ్యే జన్యువులను (ZFHX3, 4q25, KCNN3, PITX2) గుర్తించాయి. పొటాషియం, సోడియం వంటి మయోకార్డియల్ అయాన్ ఛానెల్లకు, అనేక ట్రాన్స్క్రిప్షన్ కారకాలకు, గ్యాప్ జంక్షన్ ప్రోటీన్లకు సంబంధించిన జన్యువులు విస్తృతమైన పరిశోధన తర్వాత ప్రాధాన్యత పొందాయి.